Türkiye’de bu konuyla ilgili ilk kez Siirt’te düzenlendiği belirtilen tatbikatta, 23 afet grubunun koordinasyon kapasitesi değerlendirildi.
Siirt’te, iklim değişikliğinin etkileri arasında yer alan kuraklık ve aşırı sıcaklıkların yol açabileceği afet ve acil durumlara hazırlık amacıyla kapsamlı bir tatbikat düzenlendi.
Siirt AFAD’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen tatbikat, masabaşı koordinasyon çalışmaları ile sahadaki ekiplerin eş zamanlı harekete geçirilmesini kapsadı.
Tatbikatı, AFAD’dan sorumlu Vali Yardımcısı Yunus Coşkun, GAMER Salonu’ndan yönetti. Coşkun’un telsiz anonsuyla tatbikatı başlatmasının ardından ilgili kurum ve kuruluşların temsilcileri senaryo kapsamında belirlenen görevleri yerine getirdi.
Aşırı sıcaklıklar ve kuraklık senaryosu ele alındı
Tatbikatta, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 10-12 derece üzerine çıkması ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından kırmızı kodlu uyarı yapılması senaryosu üzerinden hareket edildi.
Kuraklık ve aşırı sıcaklıkların içme suyu kaynakları, enerji nakil hatları, sağlık hizmetleri, ulaşım, tarım ve hayvancılık ile haberleşme sistemleri üzerinde oluşturabileceği riskler değerlendirildi.
Farklı afet senaryoları üzerinden kurumların müdahale kapasitesi, görev paylaşımı ve koordinasyon süreçleri test edildi.
İçme suyu ve halk sağlığı önlemleri değerlendirildi
Senaryo kapsamında, kuraklık ve yüksek sıcaklıklar nedeniyle içme suyu kaynaklarında azalma yaşanması ve bazı yerleşim yerlerinde dönüşümlü su uygulamasına geçilmesi ihtimali ele alındı.
Su kalitesinin düzenli izlenmesi, mikrobiyolojik ve kimyasal analizlerin artırılması, hijyen tedbirlerinin uygulanması ve olası bulaşıcı hastalıklara karşı erken müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi konuları değerlendirildi.
Bir mezrada büyükbaş hayvanlarda hastalık görülmesi üzerine karantina uygulanması ve gerekli lojistik desteğin sağlanması da senaryoya dahil edildi.
Ayrıca, yaşamlarını elektrikli tıbbi cihazlarla sürdüren vatandaşların elektrik kesintilerinden etkilenmemesi için mobil enerji desteği sağlanması konusu ele alındı.
Enerji, sağlık ve ulaşım risklerine karşı koordinasyon
Aşırı sıcaklıklar nedeniyle elektrik tüketiminin artması, enerji dağıtım sisteminde teknik arızalar meydana gelmesi ve haberleşme hizmetlerinde kesintiler yaşanması ihtimalleri üzerinden çalışmalar yürütüldü.
Dört elektrik trafosunda arıza meydana gelmesi ve bunlardan birinde yangın çıkması senaryosu kapsamında, enerji ekiplerinin müdahalesi ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyon değerlendirildi.
Sağlık alanında ise sıcak çarpması, sıvı kaybı, güneş yanıkları ve kronik hastalıkların ağırlaşması gibi risklere karşı alınabilecek tedbirler üzerinde duruldu.
Ayrıca aşırı sıcaklıklar nedeniyle bazı ana arterlerde asfalt yüzeylerinin zarar görmesi ihtimali ele alınarak ulaşım güvenliği ve ağır tonajlı araçların geçişlerinin kontrollü biçimde düzenlenmesi konuları değerlendirildi.
Tarım, hayvancılık ve yangın tehlikesi unutulmadı
Kuraklığın tarımsal üretim ve hayvancılık üzerindeki etkileri kapsamında zarar tespit çalışmalarının nasıl yürütüleceği ele alındı. Su seviyelerinin düşmesi sonucu göletlerde balık ölümlerinin yaşanması, barajlardaki su seviyelerinin azalması ve su kaynaklarının verimli kullanılması gibi durumlar da tatbikat senaryosunda yer aldı.
Kuru ot ve örtü yangınları riskinin artması, ormanlık alandaki bir mezranın yangın tehdidi altında kalması ve tahliye planının devreye sokulması senaryoları üzerinden ilgili afet gruplarının koordinasyonu değerlendirildi.
Baraj gölüne serinlemek amacıyla giren iki vatandaşın hayatını kaybetmesi üzerine AFAD koordinasyonunda arama kurtarma çalışması yürütülmesi, UMKE ve Siirt Belediyesi dalgıç ekiplerinin olay yerine sevk edilmesi de tatbikatın önemli başlıkları arasında yer aldı.
23 afet grubu eş zamanlı görev alacak şekilde planlandı
Tatbikat kapsamında TAMP Seviye 1’in aktive edilmesi, İl Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu’nun toplanması ve 23 afet grubunun eş zamanlı görev alması senaryolaştırıldı.
Kurumlar arasında bilgi akışının sağlanması, İl Durum Raporu’nun hazırlanması, lojistik ihtiyaçların karşılanması ve kamuoyuna doğru, güvenilir bilgilerin düzenli biçimde aktarılması konuları da değerlendirildi.
Amaç, afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesini güçlendirmek
Siirt AFAD ev sahipliğinde gerçekleştirilen tatbikatla, kuraklık ve aşırı sıcaklık gibi çok yönlü etkileri bulunan afet ve acil durumlarda kurumların görev, sorumluluk ve koordinasyon süreçlerinin test edilmesi amaçlandı.
Masabaşı çalışmaları ile sahadaki ekiplerin eş zamanlı harekete geçirilmesini bir araya getiren tatbikatın, kurumlar arası iş birliğinin geliştirilmesine ve olası afetlere hazırlık kapasitesinin artırılmasına katkı sağlaması hedeflendi.
Türkiye’de konusu itibarıyla ilk kez Siirt’te gerçekleştirildiği belirtilen tatbikat, küresel ısınmanın beraberinde getirdiği kuraklık ve aşırı sıcaklık risklerine karşı afet yönetiminde hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha ortaya koydu.
