Dernek, yatırımcıların mağduriyetlerinin giderilmesi, sorumluların tespit edilmesi ve hukukun eksiksiz uygulanması çağrısında bulundu.
Son dönemde sermaye piyasalarında yaşanan ve çok sayıda yatırımcıyı etkileyen yatırım fonları kriziyle ilgili Hukukçular Derneği tarafından kapsamlı bir kamuoyu açıklaması yayımlandı.
Açıklamada, Son dönemde sermaye piyasalarında yaşanan ve yüz binlerce vatandaşımızı etkileyen yatırım fonları krizi, yalnızca ekonomik ve finansal boyutlarıyla değil; Anayasa’nın 2. maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesi ve Anayasa’nın 167. maddesiyle Devlete yüklenen sermaye piyasalarının sağlıklı ve düzenli işleyişini sağlama ödevi bakımından da değerlendirilmesi gereken ciddi bir mesele hâline gelmiştir.
Kriz; kamu otoritelerinin denetim yükümlülüğü, toplumsal vicdan ve adalete duyulan güven bakımından da derin sonuçlar doğurmaktadır.
Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK” veya “Kurul”) tarafından 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (“SPKn”) 128. maddesi uyarınca 17 Eylül 2026 tarihinde alınan kararlarla çok sayıda yatırım fonunun tasfiyesine karar verilmesi ve akabinde 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile tasfiyesi tamamlanmamış fonlara ilişkin özel bir tasfiye, geri kazanım ve ödeme rejiminin öngörülmesi, yüz binlerce yatırımcının birikimlerinin korunması, sermaye piyasalarının güvenilirliği ve kamusal denetimin etkinliği konusunda önemli soru işaretlerini beraberinde getirmiştir.
Krizin etkileri yatırım fonlarıyla sınırlı kalmamış, Borsa İstanbul’a da yansımıştır. Tasfiye süreçleri ve fon portföylerinde yer alan payların piyasada yarattığı baskı, sermaye piyasalarına duyulan güveni zedelemiş; bu durum, fonlarda hiçbir yatırımı bulunmayan çok sayıda bireysel ve kurumsal yatırımcıyı da doğrudan ya da dolaylı olarak etkilemiştir.
Bu yönüyle mesele, belirli fonların katılma payı sahiplerinin mağduriyetini aşan ve sermaye piyasasının bütününü ilgilendiren bir nitelik kazanmıştır.
Sermaye piyasalarının temelinde güven, güvenin temelinde ise hukuk bulunmaktadır. Nitekim SPKn’nin 1. maddesi, Kanun’un amacını sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işlemesini sağlamak ve yatırımcıların hak ve menfaatlerini korumak olarak belirlemiştir.
Hukukun etkin biçimde işlemediği, denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığı ve hukuki sorumlulukların gerektiği gibi ortaya konulmadığı bir ortamda ekonomik güvenin kalıcı olması mümkün değildir.
Bu kapsamda yatırım fonları üzerinden gerçekleştirildiği ileri sürülen piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali, piyasa dolandırıcılığı, güveni kötüye kullanma ve diğer hukuka aykırı faaliyetlere ilişkin iddiaların bütün yönleriyle araştırılması gerekmektedir.
SPKn’nin 106. maddesinde düzenlenen bilgi suistimali, 107. maddesinde düzenlenen işlem ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı ile 110. maddesinde düzenlenen ve kolektif yatırım kuruluşlarının malvarlığını emsallerine ve dürüstlük ilkelerine aykırı işlemlerle azaltmayı da kapsayan nitelikli güveni kötüye kullanma suçları başta olmak üzere; somut olayların niteliğine göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri çerçevesinde etkin, bağımsız ve tarafsız soruşturmalar yürütülmelidir.
Sorumluluk; yalnızca doğrudan hukuka aykırı işlemleri gerçekleştiren kişilerle sınırlı olarak değerlendirilmemelidir. SPKn’nin 88. ve 128. maddeleriyle Kurul’a yüklenen gözetim, denetim ve kamuyu aydınlatma yükümlülükleri başta olmak üzere, mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği iddia edilen kişi ve kurumların, kim olduğuna bakılmaksızın, cezai, hukuki ve idari sorumlulukları da somut deliller ışığında incelenmelidir.
Süreçten etkilenen ve mağduriyet yaşayan yatırımcıların haklarının korunması, uğradıkları zararların giderilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla gerekli hukuki mekanizmaların işletilmesi de büyük önem taşımaktadır.
Bu kapsamda, tasfiye ve ödeme süreçlerinin, adil ve denetlenebilir bir şekilde yürütülmesi ve hukuka aykırı fiiller nedeniyle meydana geldiği tespit edilen zararların, ilgili mevzuatta öngörülen sorumluluk ve tazmin hükümleri çerçevesinde sorumlularından karşılanması için gerekli hukuki süreçlerin işletilmesi gerekmektedir.
Kamuoyunun sürece ilişkin doğru, açık ve güvenilir bilgiye erişiminin sağlanması da son derece önem arz etmektedir. Soruşturmanın gizliliği ve masumiyet karinesi gözetilerek, tasfiye ve ödeme süreçleri ile yatırımcıların hak arama ve başvuru yolları hakkında yetkili kurumlarca düzenli, anlaşılır ve yeterli bilgilendirmeler yapılmalı, belirsizliklerin ve bilgi kirliliğinin önüne geçilmelidir.
Ancak bu süreçte hiçbir kişi veya kurumun peşinen suçlu ilan edilmemesi; masumiyet karinesine, adil yargılanma hakkına ve hukuki güvenlik ilkesine titizlikle riayet edilmesi gerektiği de unutulmamalıdır.
Önemle vurgulamak isteriz ki yatırım faaliyetlerinin doğasında bulunan olağan piyasa riskleri ile hukuka aykırı işlem, ihmal veya denetim eksikliğinden kaynaklanan zararlar birbirinden ayrılmalıdır.
Bir yatırımın kazanç garantisi bulunmaması, hukuka aykırı fiillerin veya kanuni yükümlülüklerin ihlalinin sorumluluktan muaf tutulması sonucunu doğurmaz.
Tüm bu hususların yanı sıra, yaşanan süreç yalnızca hukuki ve ekonomik boyutlarıyla ele alınabilecek bir mesele olmayıp, aynı zamanda toplumsal ve ahlaki bir muhasebeyi de zorunlu kılmaktadır.
Tasarrufların yatırıma yönlendirilmesi ve bu yolla kazanç elde edilmesi, ekonomik hayatın doğal ve meşru bir parçasıdır. Ancak kazanç arayışı hiçbir zaman dürüstlüğün, vicdanın ve ahlaki sorumluluğun önüne geçmemelidir.
Başkalarının güvenini istismar ederek, emeklerini ve birikimlerini yok sayarak ya da haksız menfaat elde ederek kazanç sağlamak, hiçbir şartta kabul edilebilir değildir.
Kazancın değeri yalnızca miktarıyla değil, hangi yollarla elde edildiğiyle de ölçülür. İnancımızın ve medeniyetimizin temelini oluşturan güzel ahlak, dürüstlük, hakkaniyet, emeğe saygı, emanete riayet ve başkasının hakkını gözetmek; hem erdemli bir toplumun hem de güvene dayalı bir ekonomik düzenin vazgeçilmez unsurlarıdır. Hiçbir maddi menfaat, insanın vicdanından, dürüstlüğünden ve ahlaki değerlerinden vazgeçmesini haklı kılamaz.
Unutulmamalıdır ki kul hakkı, yalnızca hukuki bir uyuşmazlığın konusu değil, aynı zamanda ağır bir vicdani sorumluluktur.
Bir insanın yıllarca çalışarak biriktirdiği parasını, geleceğe dair umutlarını ve ailesinin rızkını hukuka aykırı davranışlarla tehlikeye atan ve istismar edenler, hukuki sorumluluklarının yanında ahlaki bir sorumluluğu da üstlenmiş olurlar.
Arzumuz yalnızca mevcut mağduriyetlerin giderilmesi değil; emeğin değer gördüğü, dürüstlüğün ve hakkaniyetin esas alındığı, insanların birbirlerinin haklarını gözettiği bir ekonomik ve toplumsal düzenin güçlenmesidir.
Ekonomik ve toplumsal güvenin yeniden tesis edilmesinin yolu; hakikatin ortaya çıkarılmasından, hukukun eksiksiz uygulanmasından ve adaletin tecellisinden geçmektedir.
Hukukçular Derneği olarak; hukukun üstünlüğü, adalet ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda sürecin takipçisi olacağımızı kamuoyuna bildiriyoruz.
Bu çerçevede, yetkili makamlar tarafından sürece ilişkin yapılan açıklamaları ve hukukun gereğinin yerine getirilmesi yönünde ortaya konulan kararlılık iradesini değerli buluyor ve destekliyoruz. Beklentimiz, ifade edilen bu kararlılığın somut ve etkin adımlarla ivedi bir şekilde hayata geçirilmesi, hukuka aykırı eylemlerin tüm yönleriyle aydınlatılması, ve mağduriyetlerin adalet temelinde giderilmesidir.
Çünkü hak, hakikat, adalet ve güzel ahlak; insanlığın ortak değerleridir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
HUKUKÇULAR DERNEĞİ
